Gamalı Haç ile Kızıl Yıldız Arasında


23 Ocak 2006’da TRT kanalında gösterime giren “Gamalı Haç İle Kızıl Yıldız Arasında” adlı belgesel film II. Dünya Savaşı’nda ölen, kaybolan, sürgüne gönderilen Sovyet Doğu Türk halklarının; Kazak, Kazan Tatar, Kırım Tatar, Kırgız, Türkmen, Kafkas halkları, Karaçaylar ve Malkarlar’ın hayatlarını gösteriyor. belgesel, savaş tarihi belgesellerinde şimdiye kadar izlemediğimiz bir konuyu gündeme getiriyor. II. Dünya Savaşı’nda Nazi ve Kızılordu arasında kalan Sovyetler zamanında Türklerin acı dolu yıllarını anlatıyor.

Yapım-Yönetim: Neşe Sarısoy Karatay Metin Yazarı: Neşe Sarısoy Karatay Genel Danışman: Zafer Karatay Danışman: Prof. Nadir Devlet, Patrik Von Zur Mühlen Görüntü Yönetmeni: Tevfik Öber Sadık Turan Karakterini Canlandıran Oyuncu: Engin Geldikaya Yapım Yönetim Yardımcıları: Gökhan Taygan, Zeliha Aydın Sanat Yönetmeni: Uluhan Hasdal Kurgu: Deniz Çankaya Salmanlı, Tufan Bilgen, Adem Yılmaz, Sıdıka Eralp, Nuray Belen Seslendiren: Emin Baykırkık, Kemal Kocatürk Bölüm Sayısı: 8 (her biri 30 dk.)

http://www.emelvakfi.org/gamalihac-kizilyildiz/

Görüntü

1. Bölüm TRT Televizyonu tarafından hazırlanan “Gamalı Haç İle Kızıl Yıldız Arasında” adlı belgesel, savaş tarihi belgesellerinde şimdiye kadar izlemediğimiz bir konuyu gündeme getiriyor. 23 Ocak 2006’dan itibaren 8 bölüm halinde TRT-2 ve TRT-1 ekranlarında izlediğimiz belgesel, II. Dünya Savaşı’nda Nazi ve Kızılordu arasında kalan Rusya Müslümanları’nın acı dolu yıllarını anlatıyor. Ödüllü belgesel yönetmeni Neşe Sarısoy Karatay’ın imzasını taşıyan ve danışmanlığını Zafer Karatay’ın yaptığı “Gamalı Haç İle Kızıl Yıldız Arasında”, II. Dünya Savaşı’nda ölen, kaybolan, sürgüne gönderilen Türkler’in hayatlarını gösteriyor. Sovyet Rusya topraklarında yaşayan Türkler’in cephede nasıl kullanıldığını, savaşın ardından neler yaşadıklarını gözler önüne seriyor… TRT kameraları, II. Dünya Savaşı’nın karanlıkta kalmış köşelerinden bakan Sovyet Doğu halklarının; Kazak, Kazan ve Kırım Tatarı, Kırgız, Türkmen, Kafkas halkları, Karaçaylar ve Malkarlar’ın yüzünü aydınlatıyor!.. Tarihin önemli bir dönemine ışık tutan belgeselde Prof. Nadir Devlet ve Alman araştırmacı-yazar Patrick Von Zur Mühlen’in de görüşlerine yer veriliyor..

1.Bölüm

Büyük Ekran izle

2. Bölüm ŞİMDİYE KADAR HİÇ GÜNDEME GETİRİLMEMİŞ İBRET VERİCİ OLAYLARA YER VERİYOR 1917 DEVRİMİ; RUSYA’DAKİ MİNARELERİ DEVİRİYOR, ORTA ASYALI ÖĞRETMENLERİ TUTUKLUYOR, AYDINLARI ÇALIŞMA KAMPLARINA GÖNDERİYOR… Belgeselin 2.bölümünün ilk dakikalarında, 1917 den sonra Rusların, Rus olmayanlar üzerindeki hakimiyetinin yeniden ve nasıl kurulduğu anlatılıyor. Bu dönemde yaşanan acı olaylar ekrana getiriliyor. Bir çok tanığın röportajı olaya ışık tutuyor. Leo Hoffner-Kırım Almanı : Bu çok büyük bir sorundu. Bir yandan Almandık öte yandan Stalin ve Komünist rejim tarafından ezilmiş, göç etmeye zorlanmıştık. Amcam gibi pek çok akrabamız o dönem hapse bile girmişti. Amcam o dönem öleceğini düşünmüş, hapse atıldıktan sonra bir gecede saçları ağarmış, bembeyaz olmuş. Musa Ramazan-Lak-Kuzey Kafkasyalı: Komünist parti ne diyorsa onu yapmaya mecburuz. Ona evet demeye mecburuz. O söylerse intihar edeceksin, intihar etmeye mecburduk. belgeselinin 2.bölümünün ilerleyen dakikalarında Stalin in, mutlak hakimiyetine karşı gelebilecek her çeşit muhalefeti despotizmle yok etmesi, 1924 yılından sonra Milli aydınların ve önde gelenlerin büyük bir kısmının öldürülmesi ve sürgün edilmesi gözler önüne seriliyor. Belgeselde yer alan bazı tanıkların röportajları gerçekten ibret verici.

2.Bölüm

Büyük Ekran izle

3. Bölüm “NAZİ ORDUSUNUN ESİR KAMPLARINDA TÜRKLER” … “ÖLÜMLER ARTTIKÇA, NAZİ ORDUSUNUN MASRAFI DÜŞÜYORDU” … “UZAKLARDA TAŞ ARAMAK LÜKS, MEZARSIZ YATIYORLAR !” … “TRT NİN BELGESEL KAMERALARI, TARİHİN DİLE GETİRİLMEYEN ACILARINA ÇEVRİLİYOR” … 2. Dünya Savaşı’nda Kızılordu üniformasıyla Nazi askerlerine esir düşen Türk ve Müslüman halkların dramını… Esir kampındaki Mustafa nın 80 gram ekmeğini altıya bölmesini… O dönemleri yaşamış tanıkların ve Yazar Cengiz Dağcı’nın yürek dağlayan öz yaşamsal öyküsü Korkunç Yıllar’ı… ve tüm bunları merak edenler TRT’nin tarihe ışık tutan belgeseli 3. bölümününde.  Belgesel programın 3. bölümünde, İkinci Dünya Savaşı’nın dönüm noktalarından biri olarak kabul edilen Almanya’nın Rusya’ya saldırısı ve milyonlarca Kızıl ordu askerinin esir edilmesi konu ediliyor. Programda 3,6 milyon Kızıl Ordu askerinden açlık, salgın hastalık, SD birliklerinin cinayetleri ve işkenceleri sonucu 2,6 milyonunun öldüğüne dikkat çekiliyor. Programın can alıcı bölümlerinden biri de Nazi esir kamplarının ve 1940 lı yılların birebir yaratıldığı dramatik sahneler. Esirlerin gerçekten pek de farklı olmayan hasta, aç, bir deri, kemik kalmış hallerini ve Nazilerin acımasız davranışlarını izleyen bazı dönem tanıkları o anları tekrar yaşadıklarını ve ürperdiklerini söylüyor.

3.Bölüm

Büyük Ekran izle

4. Bölüm “ESİR KAMPLARINDA UMUT TÜKENİNCE TEK KURTULUŞ ÖLMEKTİ … NAZİLER’İN ÖLÜM LİSTESİNDE TÜRKLER’İN DE ADI VARDI … NAZİ REJİMİNİN KATLETTİĞİ TÜRK VE MÜSLÜMAN HALKLARIN ACISI, 4.BÖLÜMNDE DİLE GELİYOR.  dünyanın yıllardır bilmediği, korkunç bir gerçeği Auschwitz’de Türklerin de acımasızca öldürüldüğünü öğreneceğiz… “Türkistan’lı Mansur Atabek’in, 1943’de Himmler’in iskelet koleksiyonuna konmak için öldürülen 115 hemşehrisi arasında olduğunu anlatan dakikalar insanın tüylerini diken diken ediyor. belgeselin 4.bölümünde Nazi rejiminin yüz binlerce Sovyet esirini katletmesi, açlık, salgın hastalıklar ve Alman askerlerinin saldırgan tutumları yüzünden 5.734.528 esirden, 3,3 milyonunun ölmesi konu ediliyor. Onların, yeşil renkli suyu çorba; taşlı-samanlı hamuru ekmek diye yemek zorunda kaldıkları esir kamplarındaki yaşantısı dramatik sahnelerle ekrana yansıyor. Tüm bu çektiklerine rağmen, esirlerin vatanlarına olan aşklarını dile getirdikleri bölümler yürekleri burkuyor.

4.Bölüm

Büyük Ekran izle

5. Bölüm “HİTLER’İN ESİRLER ORDUSU, STALİN’İN KIZIL ORDU’SUNA KARŞI” … “İKİ CEPHEDE SAVAŞMAK, İKİ DÜŞMANA ESİR OLMAK!” … Almanların amacı Kafkasya ve Orta Asya petrol kaynaklarını, madenlerini kendi çıkarı için kullanmaktı….. Sovyet üniformasıyla esir düşen Müslümanlar, şimdi Alman tarafında savaşmaya zorlanıyordu….. II. Dünya Savaşı’na girmeyen genç Türkiye Cumhuriyeti, şimdiye kadar hem Sovyetler, hem de Naziler tarafından aldatılan ve korkunç şekillerde katledilen Türkleri kurtarmak için elçilerini Kırım’a yollamıştı….. Tüm bu gerçekler, ve II. Dünya Savaşı’nın kanlı sayfaları arasında yitip giden hayatlar “Gamalı Haç ile Kızıl Yıldız Arasında” belgeselinin bu bölümünde ortaya çıkıyor. O dönemin kostüm, dekor ve mekanının birebir hazırlanmasıyla oluşturulan sahneler ve bu olayları birebir yaşamış Cengiz Dağcı’nın ‘Korkunç Yıllar’ adlı romanından yapılan canlandırmalar belgeseli daha da ilgi çekici hale getiriyor.

5.Bölüm

Büyük Ekran izle

6. Bölüm “İKİ ORDU, İKİ SEMBOL, İKİ DİKTATÖR VE İKİ ÖLÜM ARASINDA KALAN RUSYA MÜSLÜMANLARININ TRAJİK ÖYKÜSÜ”  belgeselin ilk dakikalarında işgal altındaki halkların Almanlara yakınlık göstermesinin nedeninin, Stalin’in baskıcı rejimi ve Bolşevizm’den kurtulma arzusu olduğuna dikkat çekiliyor. Belgeselin ilerleyen kısımlarında bu sefer de Nazilerin canavarca uygulamalarının, bu çaresiz insanları yok ettiğine tanık olunuyor. Belgeselde ayrıca “Almanların bu halkları ve hayatta kalabilmiş esirleri şimdi de Ruslara karşı savaşmaya zorladığı” anlatılıyor. “RUSYA MÜSLÜMANLARI STALİN, HİTLER ve BİR DE MÜTTEFİK KUVVETLER ARASINDA UFALANIYORDU” Bu zavallı halkların savaşın sonunda bir darbe de müttefiklerden yediğini, yüz binlerce savaş esirinin İngilizler ve Amerikalılar tarafından Kızıl Ordu’ya teslim edildiğini, çoğunun sınırı geçer geçmez öldürüldüğünü ve çok azının da asla sağ dönemeyecekleri Sibirya’ya sürüldüğünü; tarihin yok saydığı günleri araştıran “Gamalı Haç İle Kızıl Yıldız” belgeseli ile öğreneceğiz.

6.Bölüm

Büyük Ekran izle

7. Bölüm “İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI BATILILAR İÇİN BİTMİŞTİ, ANCAK SOVYET CEPHESİNDE FELAKET DEVAM EDİYORDU. MİLYONLARCA SOVYET TÜRKÜ ÇOLUK ÇOCUK DEMEDEN VATANLARINDAN SÜRÜLÜYOR, YA DA ÖLDÜRÜLÜYORDU. ” “Gamalı Haç İle Kızıl Yıldız Belgeseli 7. Bölümünde, İkinci Dünya Savaşının sonrasında yaşanan acı yılları ekrana getiriyor. İnsanlığın gördüğü en büyük felaket olan, İkinci Dünya Savaşının ardında 50 milyonu aşkın ölü, milyonlarca sakat, yoksul, evsiz ve vatansız perişan insan bıraktığı ve bu savaşta milyonlarca insanın kamplarda, akıl almaz işkenceler altında can verdiği anlatılıyor. Ancak felaket Sovyet cephesinde devam edecekti. Belgeselin bu bölümünde milyonlarca insanın, kadının ve çocuğun vatanlarından nasıl sürüldüğü ya da öldürüldüğü gözler önüne seriliyor. Karaçaylar ın, Malkarlar ın, Kırım Tatarları nın, Kalmuklar ın, Ahıska Türkleri nin ve Çeçen-İnguşların adeta bir soykırıma dönüşen bu sürgünler sırasında nüfuslarının yarısından fazlasını kaybettiğinin anlatıldığı anlarda yürekler burkuluyor. Bu korkunç yılları yaşamış insanların röportajlarına da yer verilen belgeselde, bu çaresiz ve mağdur kavimlerin “Gamalı Haç ile Kızılyıldız Arasında” kalmanın bedelini çok ağır ödediğine dikkat çekiliyor. Ayrıca bu bölümde Batıya kaçmayı başaran binlerce kişinin yine Batılılar tarafından nasıl Sovyetlere teslim edildiğine ve sınırı geçer geçmez çoluk çocuk demeden nasıl öldürüldüğüne tanık olacağız.

7.Bölüm

Büyük Ekran izle

8. Bölüm “İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI BATILILAR İÇİN BİTMİŞTİ, ANCAK SOVYET CEPHESİNDE FELAKET DEVAM EDİYORDU. MİLYONLARCA SOVYET TÜRKÜ ÇOLUK ÇOCUK DEMEDEN VATANLARINDAN SÜRÜLÜYOR, YA DA ÖLDÜRÜLÜYORDU. ” GAMALI HAÇ İLE KIZILYILDIZ ARASINDA” BELGESELİ BU BÖLÜMDE BİR VATANA SAHİP OLMANIN ÖNEMİNİ ANLATAN MUHTEŞEM VE ÇOK ETKİLEYİCİ BİR FİNALLE, EKRANLARA İZ BIRAKARAK VEDA EDİYOR. “Gamalı Haç İle Kızıl Yıldız belgeselinin son bölümünde, yurtlarından ayrı bırakılmış binlerce kişinin uzak ülkelerde, yabancı topraklarda kimsesiz gömüldüğüne dikkat çekiliyor. Hayatta kalanların ise yıllarca vatan ve aile özlemi çektikleri, o korkunç yılları her gece tekrar tekrar yaşadıkları, ancak uğruna bir ömür adadıkları vatanlarına halen dönemedikleri anlatılıyor. Bu gün o günleri yaşamış son birkaç kişinin, 60 yıldan fazla zamandır vatanlarının kokusunu, toprağını özlediği ve zorla dahil edildikleri bu savaş sırasında Gamalı Haç ile Kızıl Yıldız arasında kaybettikleri hayatlarını aradığı dile getiriliyor. Belgeselin finalinde ise seyircilere şu soru soruluyor. Vatan uğrunda bir ömür verilmeli mi?…

8.Bölüm
Büyük Ekran izle

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: